Bez mieszkań nie będzie w Polsce więcej dzieci – alarmują eksperci

Wchodzące w najlepszy wiek do rodzenia pokolenie Z jeszcze rzadziej, niż sądziliśmy, definiuje życiowy sukces przez pryzmat rodziny i potomstwa.

05.02.2024

Czyta się kilka minut

Marsz wolności, Warszawa, maj 2017 r. // Fot. Maciej Łuczniewski / REPORTER
Marsz wolności, Warszawa, maj 2017 r. // Fot. Maciej Łuczniewski / REPORTER

PRZEMYSŁAW WILCZYŃSKI: W 2023 r. urodziło się 272 tys. dzieci. Najmniej od II wojny światowej.  

PIOTR SZUKALSKI: I o 11 proc. mniej niż w roku poprzednim. Jest też nowy powód do niepokoju. Przez ostatnie dwie dekady współczynnik dzietności, czyli liczba urodzeń na jedną kobietę w wieku rozrodczym, oscylował w granicach niskiego, ale stabilnego 1,2-1,4 – a coraz niższa roczna liczba urodzeń wynikała z tego, że kobiety z wyżu lat 70. i 80. wychodziły z najlepszego wieku do rodzenia. Teraz ten współczynnik spadnie najpewniej do 1,17. I raczej nie ma nadziei na lepsze jutro. W grudniu urodziło się po raz pierwszy w historii mniej niż 20 tys. dzieci. To oznacza, że spadki nie są wynikiem chwilowej niepewności – np. spowodowanej wojną – ale czegoś głębszego.

Czego?

Wchodzące w najlepszy do rodzenia wiek pokolenie Z podchodzi do rodziny i rodzenia radykalnie inaczej niż wcześniejsze generacje. Rzadziej, niż sądziliśmy, definiuje życiowy sukces przez pryzmat rodziny i potomstwa.

Może lekiem dla starzejącego się polskiego społeczeństwa okażą się Ukraińcy?

Kilka lat temu odpowiedziałbym jednoznacznie: tak. Teraz nabieram wątpliwości. Oczywiście, Ukraińcy nas odmładzają i zapełniają luki na rynku pracy. Ale w dobie sztucznej inteligencji za 5, 10 lat może się okazać, że w Polsce nie będzie problemu braku rąk do pracy, za to pojawi się problem związany z koniecznością przekwalifikowywania pracowników.

Co w takim razie – poza np. świadczeniami i infrastrukturą opiekuńczą – może poprawiać rząd?

Powinien ułatwiać budowanie mieszkań. Nawet wśród „Zetek” są tacy, którzy chcieliby mieć dzieci, albo mają już jedno i chcieliby mieć drugie – ale bez lokum o odpowiedniej wielkości się na to nie zdecydują. Byłbym za tym, by np. stworzyć preferencyjny program kredytowo-mieszkaniowy dla deklarujących chęć posiadania potomstwa, albo pomagać w spłaceniu kredytu tym, którym urodziło się kolejne dziecko. To działanie konieczne: nie będzie w Polsce więcej dzieci bez większej liczby mieszkań.

Prof. Piotr Szukalski

Dr hab. Piotr Szukalski jest demografem, profesorem na Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym Uniwersytetu Łódzkiego.

„Tygodnik Powszechny” został partnerem akcji „Polska rozmawia”, zorganizowanej przez Fundację Nowej Wspólnoty. Celem projektu jest próba złagodzenia polaryzacji społecznej w Polsce i rozwinięcie indywidualnej umiejętności dialogu w poprzek podziałów. Jeśli chcesz wziąć udział w tej akcji i spotkać się na wideo z kimś, kogo poglądy sytuują się dokładnie po przeciwnej stronie polityczno-społeczno-gospodarczego spektrum – uzupełnij ankietę, którą przygotowała Fundacja Nowej Wspólnoty.

Dziękujemy, że nas czytasz!

Wykupienie dostępu pozwoli Ci czytać artykuły wysokiej jakości i wspierać niezależne dziennikarstwo w wymagających dla wydawców czasach. Rośnij z nami! Pełna oferta →

Dostęp 10/10

  • 10 dni dostępu - poznaj nas
  • Natychmiastowy dostęp
  • Ogromne archiwum
  • Zapamiętaj i czytaj później
  • Wybrane teksty dostępne przed wydaniem w kiosku
  • Także w formatach PDF, EPUB i MOBI
10,00 zł

Dostęp kwartalny

Kwartalny dostęp do TygodnikPowszechny.pl
  • Natychmiastowy dostęp
  • 92 dni dostępu = aż 13 numerów Tygodnika
  • Ogromne archiwum
  • Zapamiętaj i czytaj później
  • Wybrane teksty dostępne przed wydaniem w kiosku
  • Także w formatach PDF, EPUB i MOBI
79,90 zł
© Wszelkie prawa w tym prawa autorów i wydawcy zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów i innych części czasopisma bez zgody wydawcy zabronione [nota wydawnicza]. Jeśli na końcu artykułu znajduje się znak ℗, wówczas istnieje możliwość przedruku po zakupieniu licencji od Wydawcy [kontakt z Wydawcą]
Dziennikarz działu krajowego „Tygodnika Powszechnego”, specjalizuje się w tematyce społecznej i edukacyjnej. Jest laureatem Nagrody im. Barbary N. Łopieńskiej i – wraz z Bartkiem Dobrochem – nagrody Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. Trzykrotny laureat… więcej

Artykuł pochodzi z numeru Nr 6/2024

W druku ukazał się pod tytułem: Prof. Piotr Szukalski, demograf: Bez mieszkań nie będzie w Polsce więcej dzieci