Żaba z Brazylii jest najmniejszym kręgowcem na świecie

Kilkanaście lat temu ten rekord należał do rybek. W styczniu 2006 r. Maurice Kottelat i współpracownicy ogłosili w czasopiśmie Royal Society, że najmniejszym kręgowcem jest nowo odkryta indonezyjska ryba z rodziny karpiowatych – P. progenetica. Dorosłe samice osiągają długość 7,9 mm, samce przekraczają centymetr. Już wkrótce ten rekord zaczął być kwestionowany. W 2008 r. badacze płazów, Edgar Lehr i Luis Coloma, przedstawili zestawienie 40 gatunków żab o długości ciała poniżej 15 mm. Była wśród nich złota żaba spod Rio de Janeiro, B. didactylus, której wymiary kilka dekad wcześniej opisano jako 8-9 mm, ale autor odkrycia zmierzył tylko trzy osobniki – a to zbyt mało, by wnioskować o całym gatunku. Jednak w ciągu kilku lat tabele batrachologów wzbogaciły się o kolejne gatunki miniaturowych żab: P. verrucosa z Papui-Nowej Gwinei (samce mierzą średnio 8,5 mm, a samice 8,8 mm) i P. amauensis, którego samce mają zaledwie 7,7 mm. Ten ostatni gatunek był już reklamowany jako najmniejszy kręgowiec, mimo że odkrywcy nie podali informacji o rozmiarach samic.

Gatunek, który właśnie zdetronizował P. amauensis, także odkryto przeszło dekadę temu, ale dopiero teraz inny zespół przedstawił jej pomiary. B. pulex, zwana też brazylijską ropuchą pchlą, jest blisko spokrewniona z brazylijską złotą żabą (w taksonomii nie ma ścisłego rozróżnienia na żaby i ropuchy), ale zamieszkuje tereny wysunięte dalej na północy, w górskich tropikalnych lasach stanu Bahia. Jak wykazała Wendy Bolaños ze współpracownikami, samce osiągają 7,1 mm, a samice są dłuższe o milimetr (większe samice płodzą więcej potomstwa). Dobrze rozwinięte kończyny pozwalają osobnikom tego gatunku wykonywać długie skoki, w czym przypominają pchły, co wcale nie jest oczywiste u zminiaturyzowanych żab. Część z nich mniejsze rozmiary ciała – dzięki którym szybciej wypromieniowują ciepło – okupuje deformacjami, które ograniczają ich lokomocję.

Rekordy są jednak nie tylko nietrwałe, ale i podatne na interpretacje. Bo jeśli weźmiemy pod uwagę nie długość ciała, lecz objętość czy wagę, to owalne żabki i tak okażą się większe od dłuższych, ale spłaszczonych i smukłych rybek.