Nowa książka Joyce’a

Autor "Ulissesa" zasadniczo nie uprawiał literatury dziecięcej (aczkolwiek wystarczy przypomnieć początek "Portretu artysty", by teza ta uległa osłabieniu).

10 sierpnia 1936 roku napisał jednak z Viller-sur-Mer list do swego czteroletniego wówczas wnuka Stephena; list ów niemal w całości wypełnia baśniowa opowieść o oszukanym diable, fabuła nie tylko zabawna i zaskakująca, lecz również tekst literacki o całkiem sporych walorach, hm, samodzielnych. Morał tu, jak na baśń, bynajmniej nieoczywisty, a poza tym "Diabeł używa najczęściej własnego języka zwanego Bellsybabble, który sam wymyśla w miarę potrzeb; kiedy jest bardzo zły, potrafi też mówić biegle kiepską francuszczyzną, choć ludzie, którzy go słyszeli, twierdzą, że ma silny akcent dubliński".

List do Steviego Joyce’a po raz pierwszy ukazał się w postaci książkowej jako "The Cat and the Devil" w roku 1964, zilustrowany przez Richarda Erdoesa. W 1990 r. baśń opracował graficznie Roger Blachon, ta właśnie edycja pojawiła się teraz po polsku. Ładne, pastelowe obrazki, z ciekawą perspektywą, gdzieniegdzie z żartobliwymi aluzjami malarskimi; w ogóle (podobnie jak tekst) grafika charakteryzuje się udanym dowcipem.

Dziełko "Kot i diabeł" po raz pierwszy wydawane jest po polsku jako osobna książka, niemniej jest to trzecia już publikacja przekładu tekstu. Najpierw, w "Literaturze na Świecie" (nr 6/1978), baśń przetłumaczył Tomasz Mirkowicz. W dwutomowym wyborze korespondencji Joyce’a (1986) list do wnuka pojawił się, podobnie jak i pozostałe, w translatorskiej wersji edytora, czyli Michała Ronikiera. Książka powtarza jego przekład (nie żeby tłumaczenie to było nieudane, ale szkoda mi niektórych miejsc Mirkowicza), poprzedzając go listem adresata baśni do młodych czytelników napisanym w roku 1990. Cóż, gdyby Stephen Joyce był tak miły również dla joyce’ologów...

James Joyce, Kot i diabeł, ilustrował Roger Blachon, przełożył Michał Ronikier, Media Rodzina, Poznań 2008