Małgorzata Kordowicz: Moc kobiet

Machla, Noa, Chogla, Milka i Tirca – pięć sióstr, których imiona w Księdze Liczb padają po trzykroć. To córki Celofchada, które ważą się upomnieć o dział ziemi dla siebie jako schedę po zmarłym bez męskiego potomka ojcu. Otwierają one 27. rozdział Księgi Liczb. Jedna z żydowskich tradycji przygląda się następującym po sobie wersom biblijnym, które zdają się nie mieć ze sobą nic wspólnego. Tak robi jeden z mędrców w starożytnym midraszu. „Rabin Natan rzecze: Napisane jest wcześniej: »[A między tymi nie było żadnego ze spisanych przez Mojżesza i Ahrona, kapłana, którzy spisali synów Israela na puszczy Synai.] Gdyż rzekł był Wiekuisty o nich: umrzeć im na pustyni! I nie został z nich nikt itd.« [Lb 26, 64-65; Cylkow], a [tuż] za tym: »I przystąpiły córki ­Celofchada itd.« [Lb 27, 1]. Co ma jedno do drugiego? Pismo ma nas pouczyć, że moc kobiet w tym pokoleniu przewyższała siłę mężczyzn. Mężczyźni mówili: [»A po co Wiekuisty prowadzi nas do ziemi tej? – abyśmy padli od miecza? – aby żony nasze i dzieci nasze stały się łupem? Czyżby nie lepiej nam było wrócić do Micraim?« I rzekli jeden do drugiego:] »Ustanówmy sobie wodza, i wróćmy do Micraim!«  [Lb 14, 3-4], zaś kobiety powiedziały: »Daj nam posiadłość między braćmi ojca naszego!« [Lb 27, 4]”.

Przypomnijmy: gdy 10 spośród 12 wysłanych przez Mojżesza wywiadowców wróciło do obozu z niepomyślnym raportem dotyczącym Kanaanu, zaczęły się wśród mężczyzn narzekania i mowa o powrocie do Egiptu. Najwyższy zdecydował, że nikt z urodzonych w Egipcie – poza Jozuem i Kalebem – nie wejdzie do Ziemi Obiecanej. W tym samym midraszu czytamy: „Skoro usłyszały córki Celofchada, że Ziemia [Obiecana] będzie przydzielana szczepom, a nie kobietom, zebrały się, by się naradzić. Rzekły: miłosierdzie śmiertelnika nie jest takie jak miłosierdzie Wiekuistego. Śmiertelnik lituje się nad mężczyznami bardziej niż nad kobietami. Jednak Ten-który-przemówił-i-stał-się-świat nie jest taki, lecz nad mężczyznami i nad kobietami – Jego miłosierdzie dotyczy wszystkich, jak jest powiedziane: »Dobry Bóg dla wszystkich, i miłosierdzie Jego nad wszystkiemi tworami Jego« (Ps 145, 9)”.

A więc istniało już kiedyś pokolenie przełomu, w którym „moc kobiet przewyższała siłę mężczyzn”. Wtedy Celofchadowe córki „stanęły przed Mojżeszem, i przed Elazarem, kapłanem, i przed naczelnikami i całym zborem” (wers 2), by się upomnieć o swoje prawa – niebywała odwaga. Czy mężczyźni z hierarchii nie „wiedzą lepiej”, czego Bóg oczekuje? W sądzie mężczyzn kobiety nie wygrają – trzeba iść do samego Źródła Sprawiedliwości. Najwyższy nie pozostawia wątpliwości: „Słusznie córki Celofchada mówią” (wers 7). Iza, Justyna, Ania, Agnieszka, Dorota. Ani jednej więcej!©