Irlandia Północna: brexit do poprawki

06.03.2023

Czyta się kilka minut

Zjednoczone Królestwo i Unia Europejska porozumiały się w sprawie uproszczenia brexitowych przepisów dotyczących Irlandii Północnej. Dotychczasowy protokół irlandzki ma zostać zastąpiony przez tzw. umowę windsorską. To właśnie w Windsorze brytyjski premier Rishi Sunak i przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen ogłosili 27 lutego „nowy rozdział we wzajemnych stosunkach”. Umowa rozwiązuje niektóre problemy, które trwają od brexitu. Wtedy pomiędzy Irlandią Północną a pozostałą częścią Zjednoczonego Królestwa powstała de facto wewnętrzna granica celna – źródło kłopotów przedsiębiorców i politycznego impasu w Belfaście, stolicy prowincji. Unioniści odmawiali wymaganego przez tzw. porozumienie wielkopiątkowe z 1998 r. współrządzenia z republikanami, dopóki protokół nie zostanie zniesiony.

Umowa windsorska zapewni płynny handel w obrębie Zjednoczonego Królestwa – towary z Anglii, Szkocji czy Walii, które mają pozostać w Irlandii Północnej, nie będą podlegać kontrolom. Te, które mają trafić dalej, do Republiki Irlandii (członka UE), będą kontrolowane. Po drugie, w Irlandii Północnej mają obowiązywać decyzje Londynu dotyczące podatku VAT i akcyzy. Po trzecie, wprowadza się tzw. hamulec Stormontu, który pozwala północno- irlandzkiemu parlamentowi blokować nowe unijne przepisy – to powinno nieco ugłaskać unionistów.

Brytyjski parlament niemal na pewno zaakceptuje umowę windsorską. Nie wiadomo jednak, czy porozumienie zyska do końca aprobatę północnoirlandzkich unionistów, a zatem, czy i kiedy impas w Belfaście zostanie przełamany. Z pewnością jest to znaczący krok w kierunku uregulowania nadszarpniętych przez spory i brak zaufania stosunków między Londynem a Brukselą. Co ciekawe, porozumienie pobudziło na nowo debatę o sensie brexitu. Zdaniem Sunaka Irlandia Północna to teraz „najbardziej ekscytująca strefa ekonomiczna na świecie”, bo ma dostęp do rynku brytyjskiego i unijnego. Taką pozycję miała cała Wielka Brytania przed brexitem. Teraz podobnego statusu chciałaby też proeuropejska Szkocja. ©℗

Dziękujemy, że nas czytasz!

Wykupienie dostępu pozwoli Ci czytać artykuły wysokiej jakości i wspierać niezależne dziennikarstwo w wymagających dla wydawców czasach. Rośnij z nami! Pełna oferta →

Dostęp 10/10

  • 10 dni dostępu - poznaj nas
  • Natychmiastowy dostęp
  • Ogromne archiwum
  • Zapamiętaj i czytaj później
  • Wybrane teksty dostępne przed wydaniem w kiosku
  • Także w formatach PDF, EPUB i MOBI
10,00 zł

Dostęp kwartalny

Kwartalny dostęp do TygodnikPowszechny.pl
  • Natychmiastowy dostęp
  • 92 dni dostępu = aż 13 numerów Tygodnika
  • Ogromne archiwum
  • Zapamiętaj i czytaj później
  • Wybrane teksty dostępne przed wydaniem w kiosku
  • Także w formatach PDF, EPUB i MOBI
79,90 zł
© Wszelkie prawa w tym prawa autorów i wydawcy zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów i innych części czasopisma bez zgody wydawcy zabronione [nota wydawnicza]. Jeśli na końcu artykułu znajduje się znak ℗, wówczas istnieje możliwość przedruku po zakupieniu licencji od Wydawcy [kontakt z Wydawcą]
Dziennikarka działu Świat, specjalizuje się też w tekstach o historii XX wieku. Pracowała przy wielu projektach historii mówionej (m.in. w Muzeum Powstania Warszawskiego)  i filmach dokumentalnych (np. „Zdobyć miasto” o Powstaniu Warszawskim). Autorka… więcej

Artykuł pochodzi z numeru Nr 11/2023