Czy milion lat temu ludzie niemal wyginęli?

Ok. 930-813 tys. lat temu populacja naszych przodków mogła zmaleć do zaledwie 1280 rozmnażających się osób – ogłosili w „­Science” Wangjie Hu z Chińskiej Akademii Nauk i współpracownicy.
Czyta się kilka minut
Żuchwa H. heidelbergensis sprzed ok. 650 tys. lat / DOMENA PUBLICZNA / WIKIPEDIA

Badacze stworzyli nowe narzędzie informatyczne (nazwane FitCoal), dzięki któremu w genomie współczesnych ludzi odnaleziono ślady drastycznego spadku zróżnicowania genetycznego sprzed blisko miliona lat. To ten sygnał został zinterpretowany jako spadek liczebności populacji w naszej linii ewolucyjnej (aż o 98 proc.). Powodem zepchnięcia naszych przodków na skraj zagłady mogło być ochłodzenie się klimatu, które w Eurazji spowodowało narastanie pokrywy lodowej, a w Afryce – falę susz i pustynnienie terenu.

Wyniki są interesujące, ale łatwo je źle zrozumieć. Nie chodzi o to, że na całym świecie żyło wówczas ledwie ponad tysiąc przedstawicieli rodzaju ludzkiego – w tym czasie poza naszymi bezpośrednimi przodkami Afrykę i Eurazję zamieszkiwały inne grupy ludzi, które jednak nie wniosły istotnego wkładu genetycznego do naszej puli. Możliwe też – choć nie jest to scenariusz faworyzowany przez chińskich badaczy – że wykryty sygnał genetyczny był spowodowany przez zjawisko nazywane „efektem założyciela”. Dochodzi do niego, gdy część osobników zostaje geograficznie odizolowana od reszty grupy – niekoniecznie w wyniku jakichś katastrofalnych zdarzeń – i to ona daje początek nowej populacji czy gatunkowi.

Autorzy badania sugerują, że w tym czasie w Afryce mogło dojść do powstania gatunku nazywanego Homo heidelbergensis lub Homo bodoensis, z którego później wyłoniły się trzy populacje: Homo sapiens (początkowo występujący wyłącznie w Afryce), neandertalczycy (zamieszkujący głównie Europę) i denisowianie (żyjący w Azji). A w odbudowie populacji naszych przodków miało pomóc opanowanie ognia. ©℗

Cały artykuł dostępny tylko dla subskrybentów

„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.

Najlepsza oferta

Czytaj 1 miesiąc za 1 złotówkę dzięki promocji z

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po miesiącu promocyjnym. Rezygnujesz, kiedy chcesz

Wypróbuj TP Online: 7 dni za darmo

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po zakończeniu okresu próbnego
  • Wymagane podpięcie karty. Rezygnujesz, kiedy chcesz

TP Online: Dostęp roczny online

ilustracja na okładce: Nikodem Pręgowski dla „TP”

Artykuł pochodzi z numeru Nr 37/2023