Co łączy teorię strun i lutnię psalmisty

W szabat Najwyższy odpoczywa po dziele stworzenia, menora w Świątyni ma siedem ramion, Pesach i Święto Szałasów trwają siedem dni. Siedem tygodni dzieli Pesach i Szawuot czy Wielkanoc i Zielone Świątki…
Czyta się kilka minut
Małgorzata Kordowicz // Fot. Grażyna Makara
Małgorzata Kordowicz // Fot. Grażyna Makara

Z pewną dozą rozrzewnienia wpatruję się w pożółkłe białe klawisze kaliskiego fibigera. Pięć całych tonów i dwa półtony – razem heptatonia. Siódemka stanowi całość: ósme „do” jest jak pierwsze „do”, tylko oktawę wyżej. Tydzień ma siedem dni, tęcza – siedem kolorów. W Biblii też niejednokrotnie natykamy się na siódemki: w szabat Najwyższy odpoczywa po dziele stworzenia, menora w Świątyni ma siedem ramion, Pesach i Święto Szałasów trwają siedem dni. Siedem tygodni dzieli Pesach i Szawuot czy Wielkanoc i Zielone Świątki. Siódemka reprezentuje świat przyrody.

„I wystawią Mi świątynię, abym zamieszkał w pośród nich” (Wj 25, 8; Cylkow) – rzecze Najwyższy. Bóg ma mieć swój Dom w fizycznym świecie? Kiedy Przybytek i jego sprzęty są gotowe, Mojżesz przez siedem dni przygotowuje brata i jego synów do pełnienia funkcji kapłańskich. Po czym w Przybytku „stało się dnia ósmego… ukazał się Majestat Wiekuistego całemu ludowi: I wyszedł ogień z przed Wiekuistego i pochłonął na ofiarnicy całopalenie i łoje; i widział to lud cały i wydali okrzyk i padli na oblicze swoje” (Kpł 9, 1. 23-24). Ósmy dzień to nie przypadek – ósemka oznacza wyjście poza naturę, świat duchowy stojący ponad przyrodą, leżąca symbolizuje nieskończoność.

Midrasz pyta, ile strun zawierały liry, na których grali lewici w Świątyni Jerozolimskiej. Rabin Juda odpowiada, że siedem, wywodząc to z wersu: „Wskażesz mi drogę życia, pełnia [hebr. sowa] radości jest przed obliczem Twojém, rozkosz u prawicy Twojéj wiecznie” (Ps 16, 11). Sugeruje on, by zamiast sowa czytać szewa [hebr. siedem], co jest w pełni uprawnione, gdy słowo to nie jest zwokalizowane. Również król Dawid mówi: „Siedmkroć [hebr. szewa, czyli siedem] dziennie sławię Cię, dla praw Twoich sprawiedliwych” (Ps 119, 164).

W epoce mesjańskiej lira zyska dodatkową strunę, o czym informuje nas twórca w didaskaliach do Ps 6: „Przewodnikowi chóru, przy towarzyszeniu instrumentów smyczkowych, na ośm głosów [hebr. alha-szeminit, dosł. na ósemkę; nie jest sprecyzowane, czego bądź kogo ma być osiem, przez analogię do innych określeń chordofonów uprawnione jest zinterpretowanie szeminit jako ośmiostrunowej liry]. Psalm Dawida” (wers 1.). Natomiast w przyszłym świecie ten instrument wzbogaci się o kolejne dwie struny, albowiem jest powiedziane: „Panie, pieśń nową zaśpiewam Ci, na lutni dziesięciostrunnéj zanucę Ci” (Ps 144, 9). Przywodzi mi to na myśl dziesięciowymiarową – jak dziesięć Bożych emanacji w Kabale – czasoprzestrzeń z teorii superstrun. Może być ona dwudziestosześciowymiarowa – jak wartość numeryczna czteroliterowego, wymawianego tylko raz w roku w Świątyni przez arcykapłana, Imienia Bożego. Przypadek?

Cały artykuł dostępny tylko dla subskrybentów

„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.

Najlepsza oferta

Czytaj 1 miesiąc za 1 złotówkę dzięki promocji z

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po miesiącu promocyjnym. Rezygnujesz, kiedy chcesz

Wypróbuj TP Online: 7 dni za darmo

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po zakończeniu okresu próbnego
  • Wymagane podpięcie karty. Rezygnujesz, kiedy chcesz

TP Online: Dostęp roczny online

ilustracja na okładce: Nikodem Pręgowski dla „TP”

Artykuł pochodzi z numeru Nr 16/2024

W druku ukazał się pod tytułem: Ósma struna