chaos: najważniejsze informacje

Rosyjskie ataki na infrastrukturę Ukrainy pozostawiły bez ogrzewania mieszkańców Kijowa. Około 1330 wieżowców w mieście pozostało bez prądu, służby ratownicze instalują namioty grzewcze. Ukraina, 25 stycznia 2026 r. // Fot. Danylo Antoniuk / Anadolu / AFP / East News
Wersja audio

Ks. Józef Tischner i lekcja radykalnej nadziei: jak uporać się z lękiem przed wojną i chaosem?

Wojciech Bonowicz
Spotkania z ks. Józefem Tischnerem w końcówce PRL-u dawały siłę i nadzieję na utrzymanie ducha w czasach niepewności.
Alexander Rothaug, „Trzy Mojry”, ok. 1910 r. // Heritage Image / Alamy / BE&W

Przypadek i determinizm: czy w przyrodzie występują zdarzenia nieuniknione?

Łukasz Lamża
Wszyscy zastanawiamy się, co się może wydarzyć w nowym roku. A czy jest coś, co musi się wydarzyć? Oj, nauka nie lubi się z pojęciem przeznaczenia.
/ Fot. Kurt Stübers online-Library

Dziedzictwo Linneusza

Łukasz Kwiatek
Nowożytna systematyka biologiczna narodziła się z przekonania, że w ożywionej przyrodzie panuje porządek. Wprowadzony tam przez samego Stwórcę.
(opis wykresu na końcu tekstu) / Fot. Domena publiczna / Sebastian J. Szybka / montaż „TP”

Piękne oblicze chaosu

Sebastian J. Szybka
Czy z chaosu może wyłonić się porządek? Teoria chaosu udziela odpowiedzi na to pytanie – ale tylko tym, którzy nie boją się wejść choć na parę kroków w świat…
/ Fot. Contributor / GETTY IMAGES

Na straży biologicznego porządku

Kinga Wołoszyn-Hohol, Mateusz Hohol
Dobór naturalny i mutacje genetyczne są silnikiem i paliwem ewolucji biologicznej. To dzięki nim w przyrodzie pojawiają się uporządkowane struktury, takie jak…
Dysk protoplanetarny wokół gwiazdy HL Tauri. Jeszcze parę milionów lat temu była to nieciekawa chmura zapylonego gazu. Niedługo przemieni się w układ planetarny. Tak powstają światy. / Fot. ALMA / ESO / NASA

Na początku była biała kartka

Łukasz Lamża
Świat ma ciekawą cechę: kiedy jakiś jego fragment jest jednorodny i nijaki, spontanicznie zaczyna w nim dochodzić do wyłaniania się form. Wygląda to tak, jak…
Podwójne wahadło to wahadło zawieszone na wahadle. Gdy puści się je w ruch, wykonuje ono niebywale wyrafinowane tańce w przestrzeni. Na zdjęciach instalacja Grzegorza Banaszkiewicza, w której do drugiego wahadła została doczepiona kolorowa dioda. / Fot. Archiwum prywatne

Co dwa wahadła, to nie jedno

Michał Eckstein
Z czym nam się kojarzy wahadło? Hipnoza, metronom, stary zegar – słowem, koszmarna nuda. A gdyby tak na końcu wahadła doczepić drugie? Czy będzie dwa razy…
Okładka dodatku: Porządek i chaos / Fot. Torsten Schon / EAST NEWS

Porządek i chaos

Łukasz Lamża
W zgodzie z duchem tej serii dodatków postanowiliśmy przekonać dziś Państwa, że dwa wielkie pojęcia pomagające nam w zrozumieniu świata – chaos i porządek –…