Rząd rezygnuje z finansowania nowych inwestycji. Nie będzie muzeum w dawnym hotelu Cracovia

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego wstrzymało finansowanie przebudowy dawnego hotelu Cracovia na Muzeum Architektury i Designu w Krakowie. Podobnych decyzji jest więcej. Zrezygnowano m.in. z budowy Centrum Magazynowo-Konserwatorskiego Muzeum Narodowego w Warszawie i Polskiej Opery Królewskiej oraz z adaptacji dawnego szpitala wojskowego w Chełmie na siedzibę Muzeum Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej (łącznie dotyczy to 8 inwestycji). Decyzje wyjaśniono ograniczonymi możliwościami finansowania, wynikającymi z wieloletnich zobowiązań podjętych przez poprzednie kierownictwo ministerstwa.

Są poważne powody, by w tej chwili zrezygnować z rozbudowy stołecznego Muzeum Narodowego – dziś kluczowy jest remont należących do niego przestrzeni, które przez lata zajmowało Muzeum Wojska Polskiego. Wątpliwy był też pomysł budowy gmachu opery na terenach bezpośrednio przylegających do Łazienek Królewskich, co mogło zagrażać zabytkowemu zespołowi. Istotne jest też pytanie o sensowność kolejnego operowego gmachu w stolicy. Bardziej problematyczna jest jednak decyzja dotycząca Muzeum Architektury i Designu.

Budynek dawnej Cracovii został specjalnie nabyty przez państwo dla Muzeum Narodowego. Decyzja ta uratowała jeden z najcenniejszych przykładów późnomodernistycznej architektury i stanowiła symboliczne potwierdzenie, że wybitne budynki z czasów PRL-u, po 1989 r. często bezpardonowo niszczone, są nieusuwalną częścią polskiego dziedzictwa. Zakup pozwalał również na powrót do pochodzących z 1910 r. planów stworzenia wielkomiejskiej przestrzeni placu-forum kultury z budynkami muzealnymi, połączonego jednocześnie z sąsiednimi Błoniami i z widokiem na kopiec Kościuszki.

Trzeba brać pod uwagę także to, że Muzeum Narodowe zaczęło systematycznie gromadzić eksponaty do przyszłej placówki, która miała prezentować architekturę i design z XX i XXI w. Wreszcie, co ma również znaczenie, w 2023 r. zorganizowano konkurs architektoniczny na przebudowę Cracovii. Bryła hotelu miała pozostać niemalże niezmieniona, natomiast większe zmiany zaszłyby we wnętrzu: koszty przebudowy szacowano na ponad 400 mln zł.

Decyzja ministerstwa przerywa trwające prace. Tym ważniejsza jest deklaracja Bartłomieja Sienkiewicza, że będzie rozmawiał z władzami Krakowa o wykorzystaniu dawnego hotelu i niewykluczone, że muzeum tam ostatecznie powstanie. Z pewnością potrzebne są w tej sprawie rozważne decyzje, by nie zostały zmarnowane wysiłek i środki, które już poniesiono.