porządek: najważniejsze informacje

Perspektywa problemu (2026) // il. Natalia Polasik / @moonwaterpl

Jak z prostych reguł powstaje skomplikowany świat

Łukasz Lamża
Podczas Copernicus Festival porozmawiamy o złożoności. Czasami wstaję rano i wszystko wydaje mi się proste. Następnego dnia wszystko znów jest strasznie…
Alexander Rothaug, „Trzy Mojry”, ok. 1910 r. // Heritage Image / Alamy / BE&W

Przypadek i determinizm: czy w przyrodzie występują zdarzenia nieuniknione?

Łukasz Lamża
Wszyscy zastanawiamy się, co się może wydarzyć w nowym roku. A czy jest coś, co musi się wydarzyć? Oj, nauka nie lubi się z pojęciem przeznaczenia.
/ ADOBE STOCK

Porządek w kuchni

Paweł Bravo
Trzy miliardy. Tyle mniej więcej wyników wynajduje Google, gdy się zapytać o „porządek w kuchni”.
/ Fot. Kurt Stübers online-Library

Dziedzictwo Linneusza

Łukasz Kwiatek
Nowożytna systematyka biologiczna narodziła się z przekonania, że w ożywionej przyrodzie panuje porządek. Wprowadzony tam przez samego Stwórcę.
(opis wykresu na końcu tekstu) / Fot. Domena publiczna / Sebastian J. Szybka / montaż „TP”

Piękne oblicze chaosu

Sebastian J. Szybka
Czy z chaosu może wyłonić się porządek? Teoria chaosu udziela odpowiedzi na to pytanie – ale tylko tym, którzy nie boją się wejść choć na parę kroków w świat…
/ Fot. Contributor / GETTY IMAGES

Na straży biologicznego porządku

Kinga Wołoszyn-Hohol, Mateusz Hohol
Dobór naturalny i mutacje genetyczne są silnikiem i paliwem ewolucji biologicznej. To dzięki nim w przyrodzie pojawiają się uporządkowane struktury, takie jak…
Dysk protoplanetarny wokół gwiazdy HL Tauri. Jeszcze parę milionów lat temu była to nieciekawa chmura zapylonego gazu. Niedługo przemieni się w układ planetarny. Tak powstają światy. / Fot. ALMA / ESO / NASA

Na początku była biała kartka

Łukasz Lamża
Świat ma ciekawą cechę: kiedy jakiś jego fragment jest jednorodny i nijaki, spontanicznie zaczyna w nim dochodzić do wyłaniania się form. Wygląda to tak, jak…
Okładka dodatku: Porządek i chaos / Fot. Torsten Schon / EAST NEWS

Porządek i chaos

Łukasz Lamża
W zgodzie z duchem tej serii dodatków postanowiliśmy przekonać dziś Państwa, że dwa wielkie pojęcia pomagające nam w zrozumieniu świata – chaos i porządek –…