Nobel z medycyny

Troje amerykańskich naukowców Elizabeth Blackburn, Carol Greiner i Jack Szostak otrzymało wspólnie tegoroczną nagrodę Nobla w dziedzinie "fizjologia lub medycyna". Dwa końce chromosomu chronią specjalne struktury - telomery. U ssaków telomer ma kształt pętelki. Blackburn i Szostak odkryli, że telomery - jak końcówki sznurowadeł - zapobiegają strzępieniu się i niszczeniu łańcucha DNA. Bez nich enzymy naprawiające DNA mogą fałszywie rozpoznać końce chromosomów jako przerwy, które muszą być połączone lub przycięte - wyjaśnia dr Anna Ochab-Marcinek na naukowym blogu TP.
Czyta się kilka minut

"Podczas podziału komórki enzymy kopiujące DNA nie mogą dociągnąć swojej pracy aż do końca chromosomu. Gdyby nie było telomerów, to z każdym podziałem byłaby obcinana część ważnych informacji z końcówki łańcucha" - o tym, czego dotyczy nagrodzone tegorocznym Noblem odkrycie, czytaj na blogu swiat-jaktodziala.blog.onet.pl

Szwedzki Instytut Karolinska, który przyznaje nagrody w tej kategorii, uhonorował ich za pracę nad mechanizmami związanymi z genetyką i podziałami komórek.

Wszyscy pracowali nad chromosomami - są to struktury DNA, przechowujące geny - oraz telomerami, czyli końcówkami chromosomów zapewniającymi im stabilność podczas podziału komórkowego.

Elizabeth Blackburn i Jack Szostak odkryli w jaki sposób unikalne sekwencje DNA w telomerach chronią chromosomy przed degradacją. Ponadto Carol Greider i Elizabeth Blackburn odkryli ważny w tym procesie enzym - telomerazę.

Odkrycia te przyczyniły się do badań nad procesami starzenia, nad nowotworami oraz niektórymi chorobami genetycznymi - przede wszystkim szpiku kostnego (anemia aplastyczna), płuc i skóry.

Elizabeth H. Blackburn ma obywatelstwo australijskie i amerykańskie. Pochodzi z Tasmanii, tytuł doktora otrzymała w 1975 r. na brytyjskim University of Cambridge; potem pracowała na amerykańskich uczelniach Yale i University of California.

Carol W. Greider ma obywatelstwo amerykańskie; pochodzi z San Diego. Doktoryzowała się na University of California u Elizabeth Blackburn. Od 1997 r. pracuje na uniwersytecie medycznym Johnsa Hopkinsa w amerykańskim Baltimore.

Jack W. Szostak urodził się w 1952 roku w Londynie, dorastał w Kanadzie, ma obywatelstwo amerykańskie. Studiował na McGill University w Montrealu i Cornell University w stanie New York. Pracował na Uniwersytecie Harvarda, obecnie jest profesorem genetyki w szpitalu klinicznym Massachusetts General w Bostonie.

W tym roku Nagroda Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny została przyznana po raz setny; po raz pierwszy natomiast transmisję ceremonii można było oglądać na żywo w popularnym internetowym serwisie wideo - YouTube. Wysokość nagrody to 10 milionów koron szwedzkich czyli 1,42 miliona dolarów. W przeszłości nagrodą Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny uhonorowano między innymi odkrywców wirusa HIV, struktur DNA czy grup krwi.

Cały artykuł dostępny tylko dla subskrybentów

„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.

Najlepsza oferta

Czytaj 1 miesiąc za 1 złotówkę dzięki promocji z

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po miesiącu promocyjnym. Rezygnujesz, kiedy chcesz

Najniższa cena przed promocją 29,90 zł

1.00 zł
Najniższa cena z 30 dni przed obniżką 1.00 zł

Wypróbuj TP Online: 7 dni za darmo

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po zakończeniu okresu próbnego
  • Wymagane podpięcie karty. Rezygnujesz, kiedy chcesz
0.00 zł
Najniższa cena z 30 dni przed obniżką 29.90 zł

TP Online: Dostęp roczny online

Grafika na okładce: Nikodem Pręgowski dla „TP”