Krótka lista błogosławieństw, długa lista przekleństw

Zagadka: Ojciec wyraźnie go wyróżnia i bracia są zazdrośni. Kiedy jego stosunki z rodzeństwem stają się fatalne, trafia do miejsca bardzo oddalonego od rodzinnego gniazda. Wbrew wszelkim przeciwnościom udaje mu się zająć nad podziw wysokie stanowisko w hierarchii władzy. O kim mowa?
Czyta się kilka minut
Małgorzata Kordowicz // Fot. Grażyna Makara
Małgorzata Kordowicz // Fot. Grażyna Makara

 Tak, Józef też, ale czytamy teraz z Księgi Powtórzonego Prawa. Człowiek, o którym mówię, pojawia się w Biblii trzykrotnie: w 2 Krl 19, 37 oraz wspominają o nim Izajasz (37, 38) i Ezdrasz (4, 2). To Asarhaddon, obdarzony wieloma innymi tytułami władca Asyrii, syn Sennacheryba – który toczył walki w Judei i oblegał Jerozolimę – oraz ojciec licznego potomstwa, w tym swojego następcy Asurbanipala, założyciela imponującej biblioteki w Niniwie. Ale co ma król Asyrii, Babilonii oraz Sumeru i Akadu do stojących u wrót Ziemi Obiecanej Izraelitów? Wkrótce zdradzę, ale wpierw osadźmy to w biblijnej narracji.

W Pięcioksięgu po trzykroć napotykamy na serię błogosławieństw, dwa razy okraszonych przekleństwami. Kiedy kończy się Księga Przymierza – pokaźny zbiór praw zawarty w Księdze Wyjścia – zaraz za nią czytamy: „jeżeli słuchać będziesz głosu jego [anioła, którego Ja wysyłam] i spełnisz wszystko, co powiem; tedy wrogować będę wrogom twoim, i gnębić gnębicieli twoich” (Wj 23, 22; Cylkow), będziesz długo żył w zdrowiu i sytości, przyjdzie na świat twoje liczne potomstwo, a ty dostaniesz ziemię innych ludów. Po Kodeksie Świętości, czyli solidnej porcji praw stanowiących ostatnią część Księgi Kapłańskiej, napotykamy na takie słowa: „Jeżeli podług ustaw Moich postępować, a przykazań Moich przestrzegać, a pełnić je będziecie, – tedy dam wam deszcze w czasie swoim, i wyda ziemia plon swój, a drzewo polne wyda owoc swój” (Kpł 26, 3-4). Spotka was jeszcze wiele dobra innego rodzaju. „Jeżelibyście zaś nie usłuchali Mnie, i nie pełnili wszystkich przykazań tych” (wers 14), będzie to miało swoje – wyliczone – opłakane w skutkach konsekwencje. W Pwt 11, 26 pada słynne zdanie, które w Biblii Tysiąclecia brzmi: „Widzicie, ja kładę dziś przed wami błogosławieństwo i przekleństwo”. Tu też następuje zapowiedź, że – już po znalezieniu się w Kanaanie – należy wygłosić błogosławieństwo na górze Gerizim i przekleństwo na górze Ebal. W rozdziałach 27 i 28 Mojżesz instruuje lewitów odnośnie tej ceremonii, która – jak zaświadcza Joz 8, 30-35 – rzeczywiście się odbyła.

Wpierw mamy zacytowanych 12 krótkich przekleństw do wygłoszenia. Potem skromny opis zwięźle sformułowanych błogosławieństw. Następnie długą listę dość niesamowitych przekleństw (Pwt 28, 15-68). Patrzę na dostępny w bibliotekach przekład przekleństw z traktatów zawartych z wasalami przez Asarhaddona i na tę listę. Podobieństwa porażają – przypadkowość wykluczona.©

Cały artykuł dostępny tylko dla subskrybentów

„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.

Najlepsza oferta

Czytaj 1 miesiąc za 1 złotówkę dzięki promocji z

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po miesiącu promocyjnym. Rezygnujesz, kiedy chcesz

Wypróbuj TP Online: 7 dni za darmo

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po zakończeniu okresu próbnego
  • Wymagane podpięcie karty. Rezygnujesz, kiedy chcesz

TP Online: Dostęp roczny online

ilustracja na okładce: Nikodem Pręgowski dla „TP”

Artykuł pochodzi z numeru Nr 37/2023

W druku ukazał się pod tytułem: Skąd te przekleństwa?