Reklama

Zachęta: czy już za późno?

Zachęta: czy już za późno?

06.12.2021
Czyta się kilka minut
Piotr Gliński ogłosił, że zamierza nominować Janusza Janowskiego, malarza i prezesa Związku Polskich Artystów Plastyków, na nowego dyrektora warszawskiej galerii Zachęta. To bardzo zła wiadomość.
Leon Tarasewicz przygotowuje instalację na schodach Zachęty. 14 grudnia 2006 r. Fot. GRZEGORZ DĄBROWSKI / AG
G

Galeria, która niedawno obchodziła 140-lecie powstania, w ostatnich trzech dekadach dzięki zaangażowaniu jej pracowników oraz kolejnych dyrektorek, od Barbary Majewskiej i Andy Rottenberg po Agnieszkę Morawińską i Hannę Wróblewską, stała się jednym z kluczowych miejsc dla polskiej sztuki, ale też szerzej – kultury.

Dziś Zachęta w wiarygodny i odpowiedzialny sposób zajmuje się przeszłością polskiej sztuki, prezentuje to, co najistotniejsze w niej obecnie powstaje, oraz wprowadza nas w obieg międzynarodowy. I to ona wyznacza w Polsce standardy profesjonalizmu w przygotowywaniu wystaw, opiece nad kolekcjami sztuki (ma ważny zbiór i stale go rozwija), działalności edukacyjnej oraz relacjach z publicznością. O skali działań najlepiej świadczą liczby. W roku 2019, ostatnim przed pandemią, Zachęta zorganizowała 26 wystaw w kraju i za granicą oraz ponad 700 wydarzeń edukacyjnych. Odwiedziło je ponad 120 tys. osób!


„Kobiety brzemienne” Xawerego Dunikowskiego na wystawie „Rzeźba w poszukiwaniu miejsca”, 1 lutego 2021 r.

Dlatego zdumienie wywołała decyzja o niepowołaniu dotychczasowej dyrektor Zachęty Hanny Wróblewskiej na kolejną kadencję. Jest ona bowiem nie tylko wybitną kuratorką i osobą kompetentnie zarządzającą galerią, ale też kimś, kto potrafi dbać o interes publiczny i dobro wspólne. To u nas rzadkie. Jeszcze większe zdumienie – i protesty – wywołuje kandydatura Janusza Janowskiego. Pomijając jego dorobek artystyczny, nie posiada on doświadczenia pozwalającego kierować tak dużą instytucją. Owszem, zorganizował kilkanaście wystaw, były to jednak w przeważającej większości wydarzenia o zasięgu lokalnym, niezauważone w skali ogólnopolskiej ani przez publiczność, ani przez krytykę.

Nie jest za późno, by wybrać inną drogę. W przypadku instytucji o tak ogromnym znaczeniu jak Zachęta niezbędny jest wiarygodnie przeprowadzony konkurs. Bo tylko on pozwoli wyłonić najlepszą kandydaturę – i ją legitymizować. Umożliwi też opinii publicznej poznanie realnego dorobku kandydatów i kandydatek oraz proponowanego przez nich przyszłego programu galerii.


„Naziści” (fragment), na wystawie Piotra Uklańskiego „Czterdzieści i cztery”. 10 grudnia 2012 r.

Wiemy, do czego prowadzą nieodpowiedzialne nominacje: do marginalizacji, upadku znaczenia dla polskiej kultury, instytucjonalnego uwiądu, czego dobitnym przykładem jest warszawskie Muzeum Narodowe, które ministerialny nominat doprowadził na skraj zapaści. Ministerstwo ponosi dziś wyłączną odpowiedzialność za los Zachęty. I będzie za nią odpowiadać nie tylko przed artystami, lecz przede wszystkim przed publicznością. Nie wolno bowiem zapominać, że instytucje publiczne jej przede wszystkim muszą służyć. Publiczność to największa siła Zachęty, lecz w decyzjach obecnego ministra jest całkowicie lekceważona. ©

Galeria zdjęć

Ten materiał jest bezpłatny, bo Fundacja Tygodnika Powszechnego troszczy się o promowanie czytelnictwa i niezależnych mediów. Wspierając ją, pomagasz zapewnić "Tygodnikowi" suwerenność, warunek rzetelnego i niezależnego dziennikarstwa. Przekaż swój datek:

Autor artykułu

Krytyk sztuki, dziennikarz, redaktor, stały współpracownik „Tygodnika Powszechnego”. Laureat Nagrody Krytyki Artystycznej im. Jerzego Stajudy za 2013 rok.

Napisz do nas

Chcesz podzielić się przemyśleniami, do których zainspirował Cię artykuł, zainteresować nas ważną sprawą lub opowiedzieć swoją historię? Napisz do redakcji na adres redakcja@tygodnikpowszechny.pl . Wiele listów publikujemy na łamach papierowego wydania oraz w serwisie internetowym, a dzięki niejednemu sygnałowi od Czytelników powstały ważne tematy dziennikarskie.

Obserwuj nasze profile społecznościowe i angażuj się w dyskusje: na Facebooku, Twitterze, Instagramie, YouTube. Zapraszamy!

Newsletter

© Wszelkie prawa w tym prawa autorów i wydawcy zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów i innych części czasopisma bez zgody wydawcy zabronione [nota wydawnicza]. Jeśli na końcu artykułu znajduje się znak ℗, wówczas istnieje możliwość przedruku po zakupieniu licencji od Wydawcy [kontakt z Wydawcą]