szlachta: najważniejsze informacje

Marian Adamczyk, Bitwa pod Mątwami, Muzeum w Inowrocławiu // domena publiczna
Wersja audio

Ostatnia klęska Jana Kazimierza. Pod Mątwami przegrał przyszłość Rzeczypospolitej

Maciej Müller
360 lat temu w bitwie pod Mątwami pogrzebano reformę państwa forsowaną przez króla Jana Kazimierza. Czy gdyby się udała, wiek później uniknęlibyśmy rozbiorów?
Jan Matejko, „Stefan Batory pod Pskowem”, 1872 r. Malarz przedstawił tu raczej treść ideologiczną niż prawdę historyczną, np. rozejmu nie podpisano pod murami Pskowa, tylko w Jamie Zapolskim, a Batorego (przed którym klęczy władyka Cyprian z Połocka) nie było wtedy w obozie. W centrum stoi legat papieski Antonio Possevino, na lewo od niego siedzą Janusz Zbaraski i Michał Haraburda, kierujący delegacją królewską w negocjacjach pokojowych. // Zamek Królewski w Warszawie – Muzeum

Stefan Batory. Król, który się Moskwie nie kłaniał

Maciej Müller
450 lat temu, w grudniu 1575 roku, szlachta Rzeczypospolitej wybrała na króla Stefana Batorego, wojewodę węgierskiego Siedmiogrodu. Dzieje jego błyskotliwych…
Aleksander Orłowski, Uczta u Radziwiłła; 1. połowa XIX w. // Muzeum Narodowe w Warszawie

Mężni i honorowi czy zaściankowi i kłótliwi? Mity i prawdy o szlachcie Rzeczypospolitej

Maciej Müller, Joanna Orzeł
Dzieje szlachty to historia zamknięta, ale lubimy szukać w niej uniwersalnych prawd i takich elementów, w których można się przejrzeć. Stąd popularność filmów…

August III, „nasz król malowany”. Jak wyglądała ostatnia koronacja na Wawelu?

Maciej Müller
W niedzielę 17 stycznia 1734 r. biskup krakowski Jan Aleksander Lipski nałożył koronę na skronie Augusta III z dynastii saskiej. Na tron wyniosły go rosyjskie…
„Chodkiewicz pod Chocimiem”, obraz Józefa Brandta z 1867 r. / LIGIER PIOTR / MATERIAŁY PRASOWE MUZEUM NARODOWEGO W WARSZAWIE

Dwóch hetmanów i sułtan

Maciej Müller
Ogień ich armat był huraganowy. Ale Turcy, którzy 170 lat wcześniej zdobyli Konstantynopol i odtąd parli przez Europę, nie byli w stanie sforsować chocimskich…
Król polski i elektor saski August II Wettyn oraz car rosyjski Piotr I Wielki. Z wielkiej wojny północnej, którą wzniecili, Rzeczpospolita wyszła jako kraj zniewolony przez wschodniego sąsiada. / / Szwedzka Narodowa Galeria Portretów // Kunsthalle w Hamburgu // domena publiczna x2

Boże, strzeż od takich przyjaciół, czyli dlaczego Putin lubi wiek XVIII

Maciej Müller
Będzie to opowieść o tym, jak na własne życzenie przypieczętowaliśmy utratę suwerenności Rzeczypospolitej i weszliśmy na drogę prowadzącą do rozbiorów.