Sakrament kontroli duszpasterskiej

O większą otwartość Kościoła zaapelował papież Franciszek podczas porannej Mszy św. sprawowanej w kaplicy Domu św. Marty 25 maja. Papież ubolewał, że zbyt często ludzie Kościoła stają się „kontrolerami wiary”. Przestrzegał też przed zawłaszczeniem Boga, zamykaniem drzwi Kościoła, a także napiętnował odmowę ochrzczenia dziecka niezamężnej kobiety i niezrozumienie istoty sakramentu oraz skupianie się duchownych na wypełnianiu procedur administracyjnych. „Pan Jezus ustanowił siedem sakramentów, a my przez tę postawę ustanawiamy ósmy: sakrament kontroli duszpasterskiej!” – powiedział papież.


Papież Franciszek wiele mówi o Kościele. Ostatnio zaczął cykl katechez środowych poświęconych Kościołowi. Często wspomina o potrzebie otwartości i akceptacji w Kościele. Obrazem, który w cytowanej homilii powraca jak refren, są drzwi zamknięte przed pragnącymi Bożej łaski ludźmi – przed młodą parą pragnącą zawrzeć sakramentalne małżeństwo, przed samotną matką proszącą o chrzest dla swojego dziecka.

Co zamyka te drzwi? Konserwatyzm? Pryncypialność? Nie! To bezduszna, mechaniczna i literalna odmiana tego, co jeszcze papież Benedykt XVI nazwał „zbiurokratyzowanym chrześcijaństwem Zachodu”.

Nie przekłada się ono jedynie na (wciąż udoskonalaną) sprawność kościelnych struktur – kancelarii, kartotek, bilansów, programów itd. Może się również przerodzić w „biurową”, zredukowaną do litery (!) wymogów urzędniczych wersję świadczenia usług religijnych (bo przecież nie szafarstwa sakramentów!). Zamiast otwarcia na rzeczywiste doświadczenie Boga i Jego akceptacji w sakramentalnych znakach (np. w bierzmowaniu), człowiek zderza się – już na progu – z listą warunków, których spełnienie musi „odfajkować”. Dla jakich przyczyn miałby to czynić? Tego nie wie.

Jakie jest na to lekarstwo? Ojciec Święty wskazał je już w pierwszej z cotygodniowych katechez o Kościele. Użył w niej obrazu Kościoła jako rodziny. Czy w rodzinie przytoczone przez papieża sytuacje w ogóle mogłyby się wydarzyć?


BP GRZEGORZ RYŚ od 2011 r. jest biskupem pomocniczym krakowskim, w latach 2007-11 rektor Wyższego Seminarium Duchownego w Krakowie. Stale współpracuje z „Tygodnikiem Powszechnym”.