Conrad Festival: Podróbki, kłamstwa i literackie falsyfikaty

Wykład prof. Earle'a Havensa to podróż przez kolekcję artefaktów, które pokazują, że ludzkość nie zna granic jeśli chodzi o fałszowanie swojej własnej historii.
Czyta się kilka minut
Wykład prof. Earle'a Havensa / / Fot. Tomasz Wiech
Wykład prof. Earle'a Havensa / / Fot. Tomasz Wiech

Biblioteca Fictiva”, której badaniem zajmuje się Havens, to zbiór tysięcy tekstów pochodzących z rozmaitych miejsc i epok, które łączy to, że są falsyfikatami. Wiele z nich uchodziło za prawdziwe przez wieki. Co ciekawe, problem ich autentyczności wraz z upływem czasu, przestaje mieć znaczenie, gdyż ich wpływ na rozwój kultury unieważnił samą genezę.


CZYTAJ TAKŻE:


Profesor Havens zaproponował ciekawy podział falsyfikatów na prawdziwe i fałszywe. Te pierwsze dotyczą faktów i zdarzeń, które faktycznie miały miejsce, ale pokazuje je z innego punktu widzenia.  Te drugie z kolei próbują powołać do życia nowe byty – najczęściej związane z budowaniem odpowiednich tożsamości i mitologii, które można wykorzystać w bieżących sporach politycznych: pokazać wyższość jednej kultury/narodu/wspólnoty nad inną. Jednakże najwięcej fałszywych dokumentów w cywilizacji Zachodu, związana jest z religią. Najlepszym przykładem jest opis wyglądu Jezusa, rzekomo sporządzonego przez naocznego, rzymskiego świadka, a naprawdę sfabrykowanego przez średniowiecznego mnicha. Przez wieki kolejni malarze wzorowali się na tym tekście, czego efektem są tysiące wizerunków Chrystusa. Czy to dalej fałszywki? Wydaje się, że to pytanie, na przestrzeni wieków, zostało unieważnione. Jedno jest pewne – badania nad falsyfikatami daje fascynujący wgląd w kreatywne moce naszej kultury.

Cały artykuł dostępny tylko dla subskrybentów

„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.

Najlepsza oferta

Czytaj 1 miesiąc za 1 złotówkę dzięki promocji z

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po miesiącu promocyjnym. Rezygnujesz, kiedy chcesz

Wypróbuj TP Online: 7 dni za darmo

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po zakończeniu okresu próbnego
  • Wymagane podpięcie karty. Rezygnujesz, kiedy chcesz

TP Online: Dostęp roczny online

ilustracja na okładce: Nikodem Pręgowski dla „TP”