„Pan przodem”. Japońskie sikory używają symbolicznych gestów

W ciągu ostatnich dwóch dekad badacze zwierzęcej komunikacji przekonali się, że małpy człowiekowate, np. szympansy, używają wokalizacji, których znaczenie może być modyfikowane przez zmianę kolejności dźwięków w sekwencji. Dowiedli także, że komunikaty mogą być wydawane intencjonalnie – czyli z zamiarem wpłynięcia na zachowanie odbiorcy czy przekazania mu pewnej informacji – a nie bezwiednie, pod wpływem pojawienia się pewnej emocji (strach czy ekscytacja) lub w reakcji na jakieś wydarzenia. Wreszcie, w gestach używanych przez małpy zaczęto dopatrywać się symbolicznego znaczenia, np. „chodź za mną”, „przybliż się”, „obejmij mnie”, „weź to”, „odsuń się”, „przestań” (to przykłady z „leksykonu szympansich gestów”, opracowanego przez Catherine Hobaiter i Richarda Byrne’a w 2014 r.).

Niewiele badań w tym zakresie poświęcono innym grupom zwierząt, ale wkrótce może się to zmienić. Toshitaka Suzuki i Norimasa Sugita z Uniwersytetu w Tokio poinformowali w „Current Biology”, że sikory japońskie (Parus minor) używają gestu machania skrzydłami do zachęcenia partnera, by jako pierwszy wszedł do gniazda. Ten gest, oznaczający komunikat „idź przodem”, najczęściej stosują samice. O tym, że ich zachowanie faktycznie jest symbolicznym gestem, świadczy to, iż pojawia się ono tylko wtedy, gdy partner jest w pobliżu. Samice nie stosują go, gdy to one wchodzą pierwsze do gniazda, a także przestają machać skrzydłami w momencie, w którym ich partner zastosuje się już do polecenia.