„Niewidzialne” ukraińskie dzieci w Polsce: pora przestać udawać, że to nie nasz problem

Coś, co kilka miesięcy po inwazji Rosji na Ukrainę można było jeszcze uznać za zrozumiałą sytuację tymczasową, dziś jest patologią.

22.01.2024

Czyta się kilka minut

Dzień Niepodległości Ukrainy na Placu Zamkowym. Warszawa, 24 sierpnia 2023 r. / fot. Michał Żebrowski / EAST NEWS
Dzień Niepodległości Ukrainy na placu Zamkowym. Warszawa, 24 sierpnia 2023 r. / Fot. Michał Żebrowski / East News

Około 150 tys. przebywających w Polsce Ukraińców w wieku szkolnym pozostaje poza radarami naszego systemu edukacji – podało niedawno Centrum Edukacji Obywatelskiej, a jego eksperci i ekspertki (m.in. Elżbieta Krawczyk na stronie internetowej „TP”) mówią wprost: „Nie wiemy, co się z tymi dziećmi dzieje”. Niby powinny uczyć się online w ramach systemu ukraińskiego, ale nie łudźmy się: do zwolnienia z polskiego obowiązku szkolnego wystarczy oświadczenie rodzica o nauce zdalnej, którego prawdziwości nie można zweryfikować.

Wielu ekspertów pozbywa się w tej sprawie złudzeń. „Przedłużająca się sytuacja, w której nie mamy żadnej kontroli nad losem tysięcy młodych ludzi (...) grozi – przestrzega Krawczyk – problemami z integracją i adaptacją”. Ale też z falą kryzysów psychicznych, których w dodatku nie będzie miał kto – poza rodzicami – w porę wychwycić. Odpowiedzialność za to spadnie na Polskę – także dlatego, że nasz system oświaty (to inne z ustaleń raportu CEO) wypycha niektóre ukraińskie dzieci. Dlatego eksperci radzą: niech strona polska dogada się w tej sprawie z ukraińską i niech przejmie odpowiedzialność za wszystkich przebywających u nas uchodźców w wieku szkolnym.

Jest też niestety inny przykład pokazujący, że niektóre dzieci ukraińskie funkcjonują u nas jako te drugiej kategorii. Chodzi o ewakuowane w początkowej fazie wojny dzieci z sierocińców molochów, które w Polsce – na życzenie Ukrainy – zostały skoszarowane w różnego rodzaju ośrodkach (to wypoczynkowych, to konferencyjnych). „Jeśli tak pozostanie – przestrzegała kilka miesięcy po tych ewakuacjach w „TP” Anna Krawczak z Interdyscyplinarnego Zespołu Badań nad Dzieciństwem UW – to na terenie Polski będziemy odtwarzać placówki bliższe rumuńskim sierocińcom ery Ceaușescu niż temu, co udało nam się przez ostatnie lata wypracować”. Po ponad roku w wielu miejscach jest bez zmian: setki dzieci pozostają w swoistych strefach eksterytorialnych, w których jedynym zarządcą jest dyrektor placówki. Bez możliwości kontroli ze strony polskiej – za to w warunkach sprzyjających patologiom, np. rówieśniczej przemocy.

Przyglądamy się polskiej edukacji nie tylko przy okazji początku i zakończenia roku szkolnego. 

Polska władza – zwłaszcza poprzednia, ale tę obecną też będzie wkrótce wolno z tego rozliczać – wykazywała się dotąd w obu sprawach biernością. Najwyższa pora, by coś, co kilka miesięcy po ataku Rosji na Ukrainę można było uznać za zrozumiałą sytuację tymczasową, dzisiaj – tuż przed drugą rocznicą inwazji – nazwać po imieniu: patologią. Patologią prawnie może i „nie naszą” – ale już etycznie naszą jak najbardziej.  

Dziękujemy, że nas czytasz!

Wykupienie dostępu pozwoli Ci czytać artykuły wysokiej jakości i wspierać niezależne dziennikarstwo w wymagających dla wydawców czasach. Rośnij z nami! Pełna oferta →

Dostęp 10/10

  • 10 dni dostępu - poznaj nas
  • Natychmiastowy dostęp
  • Ogromne archiwum
  • Zapamiętaj i czytaj później
  • Autorskie newslettery premium
  • Także w formatach PDF, EPUB i MOBI
10,00 zł

Dostęp kwartalny

Kwartalny dostęp do TygodnikPowszechny.pl
  • Natychmiastowy dostęp
  • 92 dni dostępu = aż 13 numerów Tygodnika
  • Ogromne archiwum
  • Zapamiętaj i czytaj później
  • Autorskie newslettery premium
  • Także w formatach PDF, EPUB i MOBI
79,90 zł
© Wszelkie prawa w tym prawa autorów i wydawcy zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów i innych części czasopisma bez zgody wydawcy zabronione [nota wydawnicza]. Jeśli na końcu artykułu znajduje się znak ℗, wówczas istnieje możliwość przedruku po zakupieniu licencji od Wydawcy [kontakt z Wydawcą]
Dziennikarz działu krajowego „Tygodnika Powszechnego”, specjalizuje się w tematyce społecznej i edukacyjnej. Jest laureatem Nagrody im. Barbary N. Łopieńskiej i – wraz z Bartkiem Dobrochem – nagrody Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. Trzykrotny laureat… więcej

Artykuł pochodzi z numeru Nr 4/2024

W druku ukazał się pod tytułem: Czyje są te dzieci?