historia nauki: najważniejsze informacje

Ksiądz profesor Michał Heller, 2008 r. // Fot. Rafał Guz / Forum

Poszukajmy razem mądrości. Michał Heller w rozmowie z Wojciechem Bonowiczem

Wojciech Bonowicz, Ks. Michał Heller
Ks. Michał Heller: Pierwszym symptomem mądrości jest umiejętność obiektywizującego obserwowania świata. Bez narzucania światu tego, co się chce zobaczyć. Jeśli…
// Fot. Comstock / Getty Images
Wersja audio

Rasy nie istnieją. To pojęcie musi odejść, nie tylko z przyczyn historycznych

Łukasz Kwiatek
Podręczniki do genetyki przekonują, że u ludzi rasa jest konstruktem społecznym, a nie biologicznym faktem. Jednak w badaniach biomedycznych nadal wykorzystuje…
Thomas Henry Huxley (1825-1895) w wieku 64 lat. // Fot. Universal History Archive / Getty Images

Dziedzictwo Thomasa Huxleya. Od teorii Darwina do idei UNESCO

Bartosz Baran
Dwieście lat temu urodził się człowiek, który stał się wzorem naukowca zaangażowanego w debaty społeczne. Oraz protoplastą rodu, który stworzył nowe idee i…
Stanowisko badawcze, przy którym Otto Hahn, Lise Meitner i Fritz StrassmannOtto Hahn, Lise Meitner and Fritz Straßmann pracowali w grudniu 1938 r. / Fot. akg-images / EAST NEWS /

Niszczyciele światów

Mirosław Dworniczak
Mija 80 lat od odkrycia, które doprowadziło do ujarzmienia energii jądrowej.
Rysunek satyryczny, prawdopodobnie z przełomu XVIII i XIX wieku, na którym bogaty londyński klient uskarżający się na brak libido poddawany jest terapii galwanicznej przez francuskiego wędrownego znachora / / SCIENCE MUSEUM / EAST NEWS

Elektryczne żaby

Łukasz Kwiatek
Luigi Galvani jako pierwszy wykazał, że neurony przewodzą prąd. Był to ważny etap na drodze do wypędzenia z mózgu eterycznego ducha.
Okładka dodatku Wielkie Pytania /

Przełomy w chemii

Łukasz Lamża
Rozpoczynamy serię czterech dodatków poświęconych wielkim wydarzeniom w historii czterech dyscyplin naukowych: chemii, biologii, fizyki i kognitywistyki.
Adriaen van Ostade (1610–1685), Alchemik, 1661 r. / UNIVERSALIMAGESGROUP

Alchemia jako ćwiczenie duchowe

Łukasz Lamża
Określa się ją często jako „protochemię” – wczesną, prymitywną postać tego, co później stało się porządną, rozwiniętą nauką. To nie tak. Alchemia i chemia to…
Jacques-Louis David, Antoine-Laurent de Lavoisier i jego żona, chemik Marie-Anne Pierrette Paulze, 1788 r. / WIKIPEDIA.ORG

Ojciec założyciel

Marcin Łobejko
Eksperyment Antoine’a Lavoisiera był kamieniem węgielnym chemii: obalił teorię flogistonu i pozwolił sformułować fundamentalne prawo zachowania masy.
Linus Pauling (1901–1994). Jego prace doprowadziły do zmiany rozumienia, czym są wiązania chemiczne / TOM HOLLYMAN / BEW

Jak powstają związki

Mirosław Dworniczak
Wiązanie to kluczowe pojęcie chemii. Kiedyś rozumiane intuicyjnie, dziś modelowane matematycznie, pozwala na zrozumienie struktury cząsteczek i ich…
Maria Skłodowska-Curie z córkami: Ireną i Ewą (1921) / Wikipedia Commons / Domena publiczna

Siła dwóch sióstr

Natacha Henry, Szymon Łucyk
Natacha Henry, historyczka: Maria i Bronia Skłodowskie są dla mnie wzorem wykształconych kobiet. Nie ograniczały się do swojej pracy, chciały pchać świat do…
Ilja Riepin, Dmitrij Mendelejew w stroju akademickim, 1885 r. / ZE ZBIORÓW MUZEUM UMCS

Człowiek, który uporządkował chemię

Mirosław Dworniczak
Układ okresowy Mendelejewa był pierwszym, w którym znalazły się miejsca na nieodkryte jeszcze pierwiastki. Pozwalał też przewidzieć ich własności.
Chemia XXI wieku: chromatograf cieczowy i laborantka kontrolująca jego pracę na komputerze. / FEDERICO GAMBARINI / DPA / PAP

Pożegnanie z palnikiem

Mirosław Danch
Czasy, gdy Maria Skłodowska-Curie w swoim paryskim laboratorium własnoręcznie przerzucała dziesiątki kilogramów blendy smolistej, należą do historii.
/

Wiedza o materii

Łukasz Lamża, Mirosław Danch
W nowożytności chemia przeszła długą drogę od jakościowych, alchemicznych teorii opartych na metafizycznych założeniach do zmatematyzowanej dziedziny…

Władza nad materią

Łukasz Lamża, Mirosław Danch
Rozwój dwudziestowiecznej chemii umożliwił ogromny postęp cywilizacyjny, przyniósł nowe leki, technologie i tworzywa sztuczne.
/ Fot. Kurt Stübers online-Library

Dziedzictwo Linneusza

Łukasz Kwiatek
Nowożytna systematyka biologiczna narodziła się z przekonania, że w ożywionej przyrodzie panuje porządek. Wprowadzony tam przez samego Stwórcę.