Etnografia / Animacja / Sztuka – Kolektyw Terenowy

W Ostałówku i Broniowie koło Szydłowca, na obszarze, gdzie występuje wysokie bezrobocie, badania etnograficzne prowadzono już od 2005 r.
Czyta się kilka minut
Ostałówek, 2011 r. / Fot. P. Ogrodzki
Ostałówek, 2011 r. / Fot. P. Ogrodzki

Były to spotkania z ludźmi, rozmowy, wspólne mieszkanie, organizowanie życia towarzyskiego. Nawiązane przez badaczy relacje z ludźmi i wspólne doświadczenia stały się punktem wyjścia do przygotowania i poprowadzenia tam projektów animacyjno-etnograficznych realizowanych w latach 2008-10 („Miejsce wspólne” i „Trzy bieguny”). Szybko okazało się, że działania te stwarzają warunki do ujawnienia się niezwykle interesujących wymiarów – niewidocznej na początku – kreatywności kulturowej i aktywności organizacyjnej mieszkańców wsi. Rozpoznanie tych procesów wymaga jednak zbudowania pewnego nowego podejścia do działania animacyjnego, wzbogaconego wiedzą i uczestnictwem etnograficznym.

Grupa etnografów, animatorów i artystów powróciła w 2011 r. do Broniowa i Ostałówka, by przeprowadzić kilkumiesięczny projekt „Prolog”. Polegał on na kolejnych działaniach społecznych, animacyjnych i artystycznych, które – wychodząc z obserwacji etnograficznych – byłyby w stanie pobudzić potencjał lokalnej aktywności twórczej. Działaniom tym towarzyszyło założenie, że przeprowadzane akcje i wydarzenia kulturalne nie tyle (albo raczej: nie tylko) wprowadzają nowe jakości życia kulturalnego, co stwarzają warunki, by ujawniło się to, co głęboko ukryte i zarazem bardzo wartościowe w życiu społeczności Broniowa i Ostałówka.

Od 2012 r. projekt jest kontynuowany pod nazwą „Etnografia / Animacja / Sztuka”, a jego efekty zostały opisane w książce pod tym samym tytułem, wydanej w 2013 r. przez Narodowe Centrum Kultury. Obok zwrócenia uwagi na nierozpoznane i często marginalizowane zasoby kulturowe, którymi dysponują mieszkańcy wsi (m.in. tradycja samoróbek, kreatywność, samoorganizacja, świadomość polityczna i społeczna, dbałość o miejsca wspólne), publikacja stanowi też świadectwo procesu spotkania etnografów i animatorów z mieszkańcami wsi, przełamywania stereotypów. Jest także zapisem tworzenia nowej metody pracy badawczej i animacyjno-artystycznej, opierającej się na wrażliwości etnograficznej.

Kolektyw Terenowy – nieformalna grupa, działająca w Ostałówku i Broniowie, którą tworzą etnografowie, artyści oraz animatorzy kultury. Większość z nich to członkowie Stowarzyszenia „Katedra kultury”, absolwenci kulturoznawstwa w Instytucie Kultury Polskiej UW oraz Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej UW. Kierownikiem merytorycznym projektu jest dr Tomasz Rakowski.

Cały artykuł dostępny tylko dla subskrybentów

„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.

Najlepsza oferta

Czytaj 1 miesiąc za 1 złotówkę dzięki promocji z

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po miesiącu promocyjnym. Rezygnujesz, kiedy chcesz

Najniższa cena przed promocją 29,90 zł

1.00 zł
Najniższa cena z 30 dni przed obniżką 1.00 zł

Wypróbuj TP Online: 7 dni za darmo

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po zakończeniu okresu próbnego
  • Wymagane podpięcie karty. Rezygnujesz, kiedy chcesz
0.00 zł
Najniższa cena z 30 dni przed obniżką 29.90 zł

TP Online: Dostęp roczny online

Grafika na okładce: Nikodem Pręgowski dla „TP”

Artykuł pochodzi z numeru TP 08/2014

Artykuł pochodzi z dodatku Wariacje Kolbergowskie