historia XVIII wieku: najważniejsze informacje

Jean-Marc Nattier, Królowa Maria Leszczyńska, 1748 r. // Domena publiczna
Wersja audio

300 lat temu Polka została królową Francji. Jak do tego doszło?

Piotr Hapanowicz
5 września 1725 roku król Ludwik XV Burbon – władca jednego z ówczesnych mocarstw – poślubił Marię Leszczyńską. Małżeństwem byli przez 43 lata. Dziś Maria…
Tak egzekucję zdrajców 9 maja 1794 r. uwiecznił francuski malarz Jean-Pierre Norblin, który był wtedy w Warszawie. Obraz przedstawia moment wieszania hetmana Józefa Zabiełły. Józef Ankwicz jest już powieszony po przeciwnej stronie, pośrodku wisi hetman Piotr Ożarowski // Reprodukcja Zofia Bazak / East News

Józef Ankwicz, szef rządu I Rzeczypospolitej, nie krył się z tym, że służy Rosji. Został stracony 230 lat temu podczas powstania kościuszkowskiego

Piotr Sauter-Zawadzki
Był marszałkiem Rady Nieustającej, najwyższego wtedy organu władzy rządowo-administracyjnej, czyli – wedle dzisiejszych pojęć – premierem. Był też symbolem…
Jan Piotr Norblin, Łazienki, widok od strony południowej, 1794 r. / ZBIORY ZAMKU KRÓLEWSKIEGO W WARSZAWIE

Norblin wymaga porzucenia całej wiedzy, jaką o nim zgromadziliśmy. Rozmowa z historykiem sztuki

Konrad Niemira, Monika Ochędowska
Konrad Niemira: Szukano ojca założyciela polskiej szkoły malarskiej, protoplasty polskiej nowoczesności. Norblin nadawał się doskonale. Z Francuza zrobiono…
Jan Matejko, Rejtan. Upadek Polski, 1866 r., Zamek Królewski w Warszawie. / MACIEJ SZCZEPAŃCZYK / DOMENA PUBLICZNA

Jaśnie oświecony łotr

Piotr Sauter-Zawadzki
Gdy Rosja, Prusy i Austria dokonywały 250 lat temu rozbioru Rzeczypospolitej, ich głównym pomocnikiem był Adam Poniński. W jego życiu jak w lustrze odbija się…