Elegancja rozwiązań

Nierzadko można odnieść wrażenie, że humanistyka i nauki ścisłe to dwie przeciwstawne i agresywnie zwalczające się dziedziny.
Czyta się kilka minut
Biblioteka Uniwersytetu Warszawskiego / Fot. Adam Stępień / REPORTER
Biblioteka Uniwersytetu Warszawskiego / Fot. Adam Stępień / REPORTER

Zachowanie zwalczających się stron bywa bardzo zabawne. „Prawdziwy” humanista zawsze twierdzi z głębokim poczuciem wyższości, że nie zna się na matematyce. Z kolei „prawdziwy” badacz nauk ścisłych powie, że humanistyka „to jednak nie jest nauka”.

W polskiej kulturze zwyczajowo dominuje humanistyka. Nie zrobiłam odpowiednich badań, ale sądzę, że nazwy ulic wielokrotnie częściej powiązane są z nazwiskiem pisarza czy poety niż z nazwiskiem inżyniera. Pewnie wywiad uliczny też pokazałby, że zapytanym łatwiej byłoby wymienić wybitnych polskich humanistów niż wybitnych przedstawicieli nauk ścisłych.

W rzeczywistości obie te dziedziny składają się na szeroko pojętą kulturę i powinny współistnieć zgodnie. Humaniści powinni pomagać ludziom odnaleźć się w świecie, zmienianym przez wynalazki przedstawicieli nauk ścisłych. W astronomii, którą uprawiam, jest miejsce na elegancję rozwiązań, piękno, logikę, umiejętność przekonywania, pytania o prawdę i sens. Czasami nawet ścisła współpraca naukowa między humanistami a przedstawicielami nauk ścisłych jest niezbędna, aby rozwiązać konkretny problem: na przykład wszystko wskazuje na to, że historia klimatu i historia kultury są ze sobą blisko powiązane.  


Prof. BOŻENA CZERNY jest astronomem, badaczką jąder aktywnych galaktyk. Pracuje w Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika Polskiej Akademii Nauk w Warszawie.

Cały artykuł dostępny tylko dla subskrybentów

„Tygodnik Powszechny" – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.

Najlepsza oferta

Czytaj 1 miesiąc za 1 złotówkę dzięki promocji z

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po miesiącu promocyjnym. Rezygnujesz, kiedy chcesz

Wypróbuj TP Online: 7 dni za darmo

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po zakończeniu okresu próbnego
  • Wymagane podpięcie karty. Rezygnujesz, kiedy chcesz

TP Online: Dostęp roczny online

Grafika na okładce: Przemysław Gawlas & Michał Kęskiewicz dla „TP”

Artykuł pochodzi z numeru TP 08/2014