Ekwadorczycy mówią „nie” wydobyciu ropy w Amazonii

Do historii przejdzie referendum, które 20 sierpnia odbyło się w Ekwadorze razem z wyborami prezydenckimi. 59 proc. uczestników zagłosowało przeciw odwiertom w amazońskim parku narodowym Yasuni.
Czyta się kilka minut
Członkowie rdzennej wspólnoty Waorani agitują za głosowaniem "na tak" w referenfum nt. zaprzestania wydobycia ropy naftowej w Parku Narodowym Yasuni, Ekwador, sierpień 2023 r. / MARTIN BERNETTI / AFP / East News

Wynik zobowiązuje władze do porzucenia projektu wydobycia znanego jako Ishpingo-Tambococha-Tiputini (ITT), albo po prostu: Pole Naftowe 43. 

Yasuni to jeden z najbogatszych ekosystemów na świecie. Na jednym hektarze tej ziemi żyje często więcej gatunków drzew niż w całej Ameryce Północnej i tysiące gatunków zwierząt, często niespotykanych nigdzie indziej. Park narodowy jest też domem dla społeczności Tagaeri i Taromenane, jednych z ostatnich ludzi, którzy wybrali życie w izolacji od świata. W kampanię przed referendum zaangażowali się nie tylko przyrodnicy, ale też przedstawiciele wielu rdzennych ludów Ekwadoru.

Ekwadorczycy uznali petrodolary, od których mocno zależy budżet ich kraju, za mniejszą wartość niż amazońska dżungla. Walka o jej los trwa od ponad dekady. W 2007 r. ówczesny prezydent Rafael Correa oświadczył światu, że Ekwador zostawi dżunglę w spokoju, jeśli zrzuci się na to społeczność międzynarodowa. Poprosił o, bagatela, 3,6 mld dolarów, czyli połowę wartości złóż ukrytych w Yasuni. Niezależnie od tego, czy była to przemyślana propozycja, czy polityczna demonstracja, pomysł upadł, bo do 2013 r. bogatsze państwa wpłaciły zaledwie 3 proc. tej kwoty. W 2016 r. na 2 tys. hektarów dżungli ruszyło wydobycie i eksport ropy, głównie do Stanów Zjednoczonych. Po referendum firmy wydobywcze, w tym państwowy koncern Petroecuador, będą musiały w ciągu roku spakować manatki i zrekompensować szkody już wyrządzone przyrodzie. 

Przyroda i dobro rdzennych ludów kontra szybkie zyski z ropy i złota to główna oś sporu politycznego w ubogim Ekwadorze. Odchodzący prezydent Guillermo Lasso chciał nie tyle utrzymać, co zwiększyć wydobycie. O tym, kto go zastąpi, zdecyduje druga tura wyborów 15 października, ale w kwestii ochrony ekosystemów Ekwadorczycy już się wypowiedzieli. W drugim pytaniu referendalnym przegłosowali też zakaz wydobycia złota w Chocó Andino blisko stołecznego Quito. W Yasuni pod ziemią na zawsze ma pozostać 726 mln baryłek ropy. Tyle, ile spalamy na całym świecie w 8 dni.

Cały artykuł dostępny tylko dla subskrybentów

„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.

Najlepsza oferta

Czytaj 1 miesiąc za 1 złotówkę dzięki promocji z

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po miesiącu promocyjnym. Rezygnujesz, kiedy chcesz

Najniższa cena przed promocją 29,90 zł

Wypróbuj TP Online: 7 dni za darmo

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po zakończeniu okresu próbnego
  • Wymagane podpięcie karty. Rezygnujesz, kiedy chcesz

TP Online: Dostęp roczny online

Ilustracja na okładce: Przemysław Gawlas & Michał Kęskiewicz dla „TP”

Artykuł pochodzi z numeru Nr 36/2023