Dodatek: Copernicus Festival 2025: Tajemnica

// graf. na okładce: Anna Kubik
// Leon XIV, Rzym. 11 Maja 2025 r // fot. Franco Origlia // Getty Images
Dodatek "Copernicus Festival 2025: Tajemnica" ukazał się wraz z numerem:
Nr 20/2025.
Spis treści numeru

Artykuły w dodatku

Gwiezdna galaretka // Lairich Rig CC BY-SA 2.0

Małe i duże zagadki na Copernicus Festival 2025

Uczestnicy tegorocznej edycji Copernicus Festival opowiadają nam o pytaniach i zagadkach naukowych, które ich najbardziej fascynują.
// graf. na okładce: Anna Kubik

Copernicus Festival 2025: Tajemnica. Poznaj program i weź udział w festiwalu!

Łukasz Kwiatek
Na Copernicus Festival 2025 pod hasłem "Tajemnica" zapraszamy od 20 do 25 maja. Główne wydarzenia odbywają się w Muzeum Inżynierii i Techniki przy ul…
Fot. Sasenki / Adobe Stock

Mózg to maszyna do uczenia się. Musimy się nauczyć lepiej z niej korzystać

Maria Hawranek, Stanislas Dehaene
Nasz naturalny apetyt na wiedzę sprawia, że chcemy się uczyć rzeczy nieznanych i samo ich odkrycie uruchamia nasz układ nagrody. Jednocześnie rzeczy te nie…
Zalley / Generator obrazu DALL-E / Open AI

Terrence Sejnowski: człowiek, który wynalazł sztuczną inteligencję

Jan K. Argasiński
Czy da się stworzyć taki sztuczny system, który uczy się, dostrzega wzorce, dopasowuje decyzje do zmieniających się okoliczności? Terrence Sejnowski nie tylko…
Narodowe Centrum Nauki w Krakowie // Łukasz Bera
Materiał partnera

Co chcą wiedzieć sami naukowcy

Anna Korzekwa-Józefowicz
W jaki sposób aktywność mózgu wpływa na to, co czujemy i myślimy? Czy bakterie zamarzają? Czy powstanie komputer kwantowy? Nawiązując do hasła Festiwalu…
Galaktyka Andromedy // NASA / JPL-Caltech

Wszechświat rozszerza się coraz szybciej. Nasz model kosmologiczny trzeszczy w szwach

Sebastian J. Szybka
Rewolucje w fizyce rozpoczynają się, gdy nie da się pogodzić obowiązujących teorii z obserwacjami. Czy kosmologia obserwacyjna burzy właśnie stary obraz świata…
Natalia Polasik „Inner Sun" /fragment/, 2025 r. // Natalia Polasik / @moonwaterpl

Oto wielka tajemnica wiedzy

Łukasz Lamża
Większość naukowych zagadek nie zasługuje na dumne miano tajemnicy. Po czym poznać, że mamy do czynienia z tylko bardzo trudnym pytaniem? Ano po tym, że –…
Natalia Polasik „Wiedza zakazana" /fragment/, 2025 r. // Natalia Polasik / @moonwaterpl

Co się dzieje w czarnych dziurach

Maciej Wielgus
Sprawiają wrażenie, jakby zawierały gęsto upakowaną, oddziałującą grawitacyjnie materię. Ale to tylko pozór, bo czarne dziury są niematerialne. Rodzą się z…
Wielka Parada Smoków, 2024 r. // Fot. Bogusław Świerzowski / krakow.pl
Materiał partnera

Odkrywajmy razem tajemnice Krakowa. Nie tylko nocami!

Połowa roku to w Krakowie gorący okres – również z powodu wydarzeń kulturalnych. Każdy mieszkaniec i turysta, bez względu na wiek, znajdzie wtedy coś dla…
Natalia Polasik „Riders of the Distant Sky" /fragment/, 2024 r. // Natalia Polasik / @moonwaterpl

Między współpracą a rywalizacją: gdy złe drzewo daje dobre owoce

Agnieszka Kloch
Gdy Karol Darwin i Alfred Wallace ogłosili teorię ewolucji, biolodzy zaczęli się spierać o to, czy w przyrodzie jest więcej rywalizacji, czy współpracy. Dziś…
Mądra Książka Roku - materiały prasowe
Materiał partnera

Mądra Książka Roku. Nominacje w konkursie

Kamil Kopij, Marta Alicja Trzeciak
Co warto czytać? Przedstawiamy nominacje w konkursie Uniwersytetu Jagiellońskiego na najlepsze książki popularnonaukowe dla dorosłych i dzieci wydane w 2024 r…
Natalia Polasik „Pytania bez odpowiedzi" /fragment/, 2025 r. // Natalia Polasik / @moonwaterpl

Najpiękniejsze prawo Keplera. Matematyka istnieje niezależnie od nas

Marek Abramowicz
Nasz umysł nie tworzy matematyki. Odkrywamy ją podobnie jak Kolumb Amerykę. Tylko tak potrafię wytłumaczyć jej skuteczność w opisie świata.
Fot. Ralph Lear / Adobe Stock

Co szympansy mają nam do powiedzenia?

Łukasz Kwiatek
Badania Klausa Zuberbühlera zrewolucjonizowały naszą wiedzę na temat komunikacji małp. Mamy dziś dobre powody, by pytać, czy również one mają własne języki.
Homo heidelbergensis // Fot. Alfredo Garcia Saz / Adobe Stock

Archeogenetycy odczytują na nowo naszą historię z DNA i starych kości

Wojciech Brzeziński
Ekspansja rolników, podboje Hunów, Awarów i Słowian – badania archeogenetyczki Zuzany Hofmanovej rzucają światło na najmniej znane z tradycyjnych źródeł części…