"Żydownik Powszechny"

SZANOWNI CZYTELNICY,

ponieważ otrzymaliśmy wiele głosów, że nie zdążyli Państwo nabyć urodzinowego numeru "Tygodnika Powszechnego" z "Żydownikiem Powszechnym", informujemy o możliwości zakupienia tego numeru za pośrednictwem poczty. Koszt numeru (6 zł) oraz przesłania go za pobraniem (14,50 zł) to razem 20,50 zł. Chętnych prosimy o kontakt pod numerem telefonu (12) 422 25 18 albo redakcja@tygodnik.com.pl.

W zgłoszeniu prosimy o podanie dokładnego adresu pocztowego.

Istnieje także możliwość zakupienia tego wydania "TP" bezpośrednio w siedzibie redakcji: Kraków, ul. Wiślna 12 (pierwsze piętro).

"Żydownik Powszechny" - tytułu takiego, jako inwektywy, używają wobec "Tygodnika Powszechnego" przeciwnicy dialogu polsko- i chrześcijańsko-żydowskiego. Określenie to - jak pisze ks., Adam Boniecki we wstępie do wydania specjalnego - "miało zdemaskować Turowicza et consortes i nieświadomym uświadomić, że "prawdziwie polska prasa" jest gdzie indziej."

Dodatek stanowi wybór najważniejszych tekstów z historii pisma, poświęconych antysemityzmowi, Zagładzie i polskiemu stosunkowi do niej oraz stosunkowi Kościoła do judaizmu. Wspólna przeszłość, jaka wyłania się z tych publikacji, ma zarówno jasne, jak i ciemne karty - pojawiają się w niej zarówno Polacy pomagający Żydom w czasie okupacji, jak i ci, których zachowania sprowadzały śmierć na ukrywających się Żydów.

Symbolicznym skrótem drogi, którą przez ponad pół wieku przeszło polskie społeczeństwo w swoim stosunku do Żydów, są teksty otwierające i zamykające wydanie: pisany na gorąco po pogromie kieleckim w 1946 r. artykuł Stefanii Skwarczyńskiej oraz opowiadanie o Jezusie z Nazaretu, pióra wybitnego izraelskiego pisarza Etgara Kereta, opublikowane przez "TP" w numerze bożonarodzeniowym w 2009 r. - jeśli dziś, mimo tragicznej przeszłości, możliwe są normalne stosunki polsko-żydowskie, możliwa jest współpraca i przyjaźń Kereta z katolickim tygodnikiem z Polski, to w dużej mierze dzięki tym historycznym publikacjom.

Wśród autorów, których teksty znalazły się w tym specjalnym wydaniu są m.in. Władysław Bartoszewski, kard. Stanisław Dziwisz, Marek Edelman, Jan Tomasz Gross, Czesław Miłosz i Jerzy Turowicz. Nie zabrakło oczywiście przełomowego tekstu prof. Jana Błońskiego "Biedni Polacy patrzą na getto", który wywołał międzynarodową dyskusję, a także wyróżnionego nagrodą "Grand Press" artykułu ks. Stanisława Musiała "Czarne jest czarne". Wiele z zamieszczonych tu artykułów odbijało się echem także za granicą i było przekładane na inne języki, stając się wizytówką Polski otwartej i nowoczesnej, bez obawy podejmującej dialog z ciemnymi kartami własnej przeszłości.

Całość wydania poprzedza wprowadzenie redaktora naczelnego "TP" księdza Adma Bonieckiego:

Jak (hipotetyczne) żydowskie pochodzenie Jana Pawła II zostało przez wielu poczytane za (hipotetyczną) zniewagę "Naszego Papieża", tak zapewne autor i propagatorzy określenia "Żydownik" byli przekonani, że jest to epitet obraźliwy. Gdy tymczasem... owszem, "Tygodnik" od początku, jak żadne inne katolickie pismo w Polsce, zajmował się Żydami. Ale jak się zajmował!

Czy ta tradycja może być powodem do dumy? Na to pytanie odpowiada wybór tekstów z minionych lat. Wybór tylko co ważniejszych, bo gdyby chcieć przypomnieć wszystkie, mielibyśmy wielotomowe wydawnictwo.  Kto wie, gdzie byśmy dziś byli, gdyby nie artykuł Jerzego Turowicza "Antysemityzm", napisany w 1957 r.? Jaki byłby stan naszych umysłów bez eseju "Biedni Polacy patrzą na getto" Jana Błońskiego (1987)? Jak byśmy się bez niego i bez debaty, którą sprowokował, uporali choćby z problemem Jedwabnego? Mało kto zdaje sobie również sprawę, jaki byłby obraz polskiego katolicyzmu bez przełożonego na francuski, a potem na inne języki artykułu "Czarne jest czarne" ks. Stanisława Musiała (1997)...

Mamy nadzieję, że otwartość, rzetelność, bezkompromisowość i konsekwencja w podejmowaniu na łamach "Tygodnika Powszechnego" najbardziej bolesnych i ciemnych kart historii, zaangażowanie w przezwyciężanie antysemickich uprzedzeń rozpowszechnionych w społeczeństwie i Kościele miały znaczenie dla polepszenia stosunków pomiędzy Polakami a Żydami.